Het Dorpspunt, niet meer weg te denken in Beveren aan de IJzer!

Het Dorpspunt, niet meer weg te denken in Beveren aan de IJzer!
Gepubliceerd op 08-01-2021
“Het Dorpspunt in Beveren aan de IJzer zet in op drie belangrijke pijlers: Het is een buurtwinkel die de nadruk legt op de korte keten, het is een ontmoetingsplaats met een sociale functie en het is  ten slotte een knooppunt voor mobiliteit." - Jolien Mahieu, teamcoach in het Dorpspunt

Op enkele jaren tijd is het Dorpspunt het kloppende hart geworden van het plattelandsdorp Beveren aan de IJzer. Je vindt er een buurtwinkel, een ontmoetingsplek en een ‘mobiliteitshub’ onder één en hetzelfde dak. Voor dit unieke buurtinitiatief vonden de dorpsbewoners een bondgenoot in De Lovie vzw, een organisatie voor mensen met een verstandelijke beperking.

De kiem van het project werd in 2015 gelegd na een grootschalig mobiliteitsonderzoek in de Westhoek. Daaruit bleek dat veel burgers in deze landelijke regio zich continu moeten verplaatsen om aan hun basisbehoeften te voldoen. In de kleine dorpen is bijna alle sociale en economische dienstverlening verdwenen. Daarvoor moet je naar de meer stedelijke kernen van de Westhoek. Het grensdorp Beveren aan de IJzer, een deelgemeente van Alveringem met zo’n 700 inwoners, zou een schoolvoorbeeld kunnen zijn van deze evolutie.

“In Beveren was er geen enkele winkel meer”, zegt Jolien Mahieu, teamcoach in het Dorpspunt. “Voor hun dagelijkse boodschappen moesten de bewoners naar Alveringem, Poperinge of Veurne. Zeker voor mensen die niet over een eigen wagen beschikken en afhankelijk zijn van het openbaar vervoer of van vrijwilligers, is dat problematisch.“

Als mogelijke oplossing werd de introductie van een ‘dorpspunt’ naar voren geschoven. En daar wou De Lovie vzw uit Poperinge graag haar schouders onder zetten. “Een jaar voor de start zijn we deur aan deur de bewoners gaan bevragen. De levering van brood en gebak stond op de eerste plaats, gevolgd door groenten en fruit. Maar tegelijk was er ook vraag naar een ontmoetingsruimte, een plek waar de mensen van het dorp kunnen samen komen om een koffie te drinken en een babbeltje te slaan. Op basis van deze behoeften heeft De Lovie vzw dan het concept van het Dorpspunt in Beveren uitgetekend. In februari 2017 opende het Dorpspunt zijn deuren in het pand van het voormalige restaurant ‘In Beveren’.

 

Drie pijlers

“Het Dorpspunt zet in op drie belangrijke pijlers”, zegt Jolien. “Het is om te beginnen een buurtwinkel die de nadruk legt op de korte keten. Wij werken samen met lokale producenten en leveranciers van groenten en fruit, zuivel en vleeswaren, maar ook van streekproducten als honing en confituur. Daarnaast kun je er ook brood, gebak en droge voeding kopen of bestellen. En daar wordt ook dienstverlening aan gekoppeld. Bij mensen die niet tot in de winkel geraken, worden de boodschappen aan huis geleverd.”

Lokale producten

“Eigenlijk zijn wij een verzamelpunt waar al die lokale producten samen worden gebracht. En het aanbod wordt steeds diverser. Onlangs zijn twee dames uit Beveren gestart met Studio Troost. Zij maken kaartjes met een speciale boodschap. En die kaartjes kunnen nu ook in het Dorpspunt gekocht worden. Zo staat er in de winkel ook een ‘goed gevoel-kastje’ met wenskaarten en decoratie-artikelen die door Bevernaars geknutseld zijn. In het begin moesten wij op zoek gaan naar leveranciers. Nu komen ze zelf bij ons aankloppen. Intussen hebben wij al een 25-tal verschillende leveranciers.”

Ontmoetingsplaats

"Tegelijk is het Dorpspunt ook een ontmoetingsplaats met een sociale functie. “De drempel is heel laag”, zegt Jolien. “Mensen kunnen hier zomaar binnenlopen om een kopje koffie te drinken of een taartje te eten. Ze komen hier andere mensen tegen en maken tijd om een praatje te slaan. Om die sociale functie te versterken, organiseren we tal van activiteiten voor de bewoners. Zo hebben we een wekelijkse hobbynamiddag, spelen we Rummikub, helpen we mensen hun digitale kennis bij te spijkeren in het Digi-Café of duiken we in het verleden met Café Passé.”

Mobiliteit

En ten slotte wil het Dorpspunt ook een knooppunt zijn voor mobiliteit. “Dankzij de buurtwinkel moeten de mensen zich sowieso niet ver meer verplaatsen voor hun dagelijkse boodschappen”, zegt Jolien. “Maar ze kunnen hier ook afspreken om te carpoolen, een bakfiets te ontlenen, een e-bike te huren of hun fiets te laten herstellen.”

Kruisbestuiving

Op die manier wil De Lovie vzw niet alleen verdwenen diensten in het dorp terug aanbieden, maar ook mensen verbinden en investeren in een warme en zorgzame buurt. En dat zonder haar kerntaak uit het oog te verliezen, want het Dorpspunt wordt uitgebaat door mensen met een verstandelijke beperking. Zo ontstaat een mooie kruisbestuiving tussen de wensen, talenten en dromen van personen met een handicap en de vragen en de noden die leven in de buurt.

“Hoewel ze ondersteund worden door de begeleiders, spelen de medewerkers een belangrijke rol in de werking van het Dorpspunt”, zegt Jolien. “Zij helpen de winkel runnen. Zij halen goederen op bij de leveranciers. Ze zorgen voor de taartjes en koekjes bij de koffie. Zij brengen de boodschappen aan huis. Zij gaan bij de mensen thuis het glas ophalen om naar de glasbak te brengen. Als mensen op reis zijn, geven ze de planten water of zetten de vuilnisbak buiten. In de nabijgelegen lagere scholen van Beveren en Roesbrugge helpen ze bij de bediening van de maaltijden…”

“Elke maandag help ik op school. Ik werk graag met kinderen. In de keuken draai ik de deegbolletjes voor de ijzergaletten. En in het café bedien ik de mensen die iets komen drinken. Met de bakfiets breng ik boodschappen rond bij mensen die niet naar winkel kunnen komen. En soms haal ik ook groenten op bij de boer. Ik heb veel contact met de mensen van het dorp. Met de mensen praten, doe ik het liefst. En ook zij zijn heel tevreden.”   

Franky (medewerker)

“De medewerkers zijn dan ook evenwaardig aan de begeleiders”, aldus Jolien. “En dat merk je ook. Je ziet ze hier werkelijk openbloeien. Ze ontplooien hun talenten en zetten die ook in ten dienste van de inwoners.  En dat wordt enorm gewaardeerd. Onze medewerkers worden geapprecieerd voor wat ze zijn en wat ze doen. We zijn gestart in februari 2017 en we merken dat we hier heel goed ingeburgerd zijn. Het Dorpspunt is niet meer weg te denken in Beveren aan de IJzer.”

Dorpsrestaurant

Om voeling te houden met de bevolking, wordt twee keer per jaar een dorpsvergadering georganiseerd. “Op de laatste bijeenkomst kwam de vraag naar een naai- en hersteldienst”, zegt Jolien. “Dan kijken we altijd eerst of we dit met lokale mensen kunnen realiseren. Is dat niet mogelijk, dan zoeken we verder. Zo hebben we uiteindelijk in Veurne iemand gevonden die deze klus wil klaren.”

“Niet alle wensen kunnen ingelost worden, zoals de verkoop van verse vis. Vis is een teer product en ook naar voedselveiligheid is dat niet vanzelfsprekend. Ook is al meermaals gevraagd om een postpunt van Bpost te installeren. Daar zijn echter te veel administratieve taken aan verbonden waar onze medewerkers geen rol in kunnen spelen. En dat blijft in onze werking toch essentieel. Als alternatief kunnen we wel wenskaarten en postzegels verkopen. En de mensen kunnen hier ook hun pakjes laten leveren.”   

Maar het Dorpspunt gaat ook zelf op zoek naar de noden van de bewoners. “In Beveren wonen veel senioren, die ’s middags helemaal alleen eten”, zegt Jolien. “We zijn ervan overtuigd dat we eenzame dorpsgenoten uit hun isolement kunnen halen door af en toe samen te eten. We willen daarop inspelen door te starten met een dorpsrestaurant. De aanvraag bij het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) is intussen goedgekeurd. Bedoeling is om acht keer per jaar mensen uit te nodigen om samen te genieten van een gezonde en lekkere maaltijd in het Dorpspunt. Hiervoor gaan we ook samenwerken met Familiehulp omdat deze zorgverleners goed weten welke mensen alleen wonen en nood kunnen hebben aan deze dienstverlening. Jammer genoeg hebben we dit initiatief door de coronamaatregelen moeten uitstellen.”

“Mijn broer brengt me om 9 uur ’s morgen en komt me om 16.30 uur terug oppikken. Elke dinsdagvoormiddag doe ik heel de toer van het dorp om het glas op te halen en naar de glasbak te brengen. Soms hebben we drie kruiwagens vol. Ik werk ook graag in de keuken: pudding maken en koekjes bakken. Ik heb een map met recepten. Het moet juist zijn: 100 gram is 100 gram en geen 102 gram. Ik rij ook het gras af en help het kerkhof proper houden. Ik doe dat allemaal heel graag.”

Luc (medewerker)

De pandemie heeft de werking van het Dorpspunt grondig dooreengeschud. “Vooral tijdens de eerste lockdown in het voorjaar van 2020 was de impact zeer groot”, zegt Jolien. “De ontmoetingsruimte werd gesloten en zelfs de medewerkers mochten niet meer naar het Dorpspunt komen. Zij moesten thuis of in de leefgroep blijven. Gelukkig zijn ze nu terug op post, zij het in een veilige bubbelwerking. En daar zijn ze heel blij mee. De bewoners van Beveren zijn vooral tevreden dat de buurtwinkel altijd open gebleven is. We hebben zelfs meer klanten over de vloer gekregen. Er waren niet alleen veel meer mensen thuis, zij vonden het ook veiliger om lokaal te kopen. Bovendien voel je dat velen in deze periode meer dan ooit nood hebben aan contact of een babbel.”

Dorpspunt Stavele

De werking van Dorpspunt in Beveren is niet onopgemerkt gebleven. Het project is al meermaals in de prijzen gevallen. Zo werd het in 2017 bekroond met de Matexi Award voor het meest verbindend buurtinitiatief van België. Enkele maanden later eindigde het Dorpspunt op de tweede plaats in de zoektocht naar ‘Radicale Vernieuwers’, een wedstrijd van de Sociale Innovatiefabriek, De Standaard en Radio 1. En een jaar later won Dorpspunt  ‘De Megafoon’ van de vzw Oikonde Leuven, die projecten bekroond die bijdragen tot een meer zorgzame samenleving. “Met die prijs hebben we onze keuken helemaal kunnen vernieuwen”, zegt Jolien.  

Het sociaal project in Beveren werkt ook aanstekelijk. Binnenkort start een nieuw Dorpspunt in het naburige Stavele, ook een deelgemeente van Alveringem. “Dit is het mooiste bewijs dat het concept werkt”, vindt Jolien. “In een dorp waar nagenoeg alle voorzieningen verdwenen zijn, kun je op die manier mensen opnieuw samen brengen. In Stavele is de vraag trouwens gekomen vanuit de bevolking zelf. Belangrijk is dat alles in dialoog met de mensen van het dorp gerealiseerd wordt. Net als in Beveren zaten we eerst met alle spilfiguren samen om te weten te komen wat ze missen in het dorp. Op basis van dat gesprek hebben wij een enquête opgesteld en verspreid onder de bewoners. En daar is enorm veel respons op gekomen.”

Het Dorpspunt in Stavele zal zich vestigen in de vroegere buurtwinkel ‘T’en Lande’. De deuren gaan er open in het voorjaar van 2021. “De ontmoetingsruimte is er een stuk kleiner”, zegt Jolien. “We kunnen er niet zo’n grote activiteiten organiseren als in Beveren. Maar we zien dit niet als een probleem. Elk dorp is anders. In Beveren ligt de gemiddelde leeftijd een stuk hoger dan in Stavele. Het Dorpspunt in Stavele zal dan ook geen kopie worden van het project in Beveren. De lokale werking zal meer gericht zijn op jongere gezinnen. Zo vragen de bewoners dat er bij de uitwerking van nieuwe diensten in het dorp nauw samengewerkt wordt met de scholen en de vele verenigingen. Ook voor de buurtwinkel gaan we op zoek naar andere lokale producenten en leveranciers. En het Dorpspunt in Stavele krijgt sowieso een eigen team van begeleiders, medewerkers en vrijwilligers. Zo kan er een hechte vertrouwensband gecreëerd worden tussen het team en de inwoners.”

Intussen is er ook een Dorpspunt gepland in Krombeke, een deelgemeente van Poperinge, maar volgens een ander concept. “In Beveren en Stavele gaat het om panden die gehuurd worden door De Lovie vzw”, legt Jolien uit. “In Krombeke is het een pand van de stad Poperinge, waar verschillende initiatieven onder één dak zullen gevestigd worden, zoals de bibliotheek, de kinderopvang, de kerkfabriek en het Dorpspunt”. Maar ook al krijgt elke entiteit een andere invulling, alles wijst er op dat de Dorpspunten een belangrijke motor worden voor de ontwikkeling en de leefbaarheid van de plattelandsdorpen in de Westhoek.

 

Wil je graag meer weten over het Dorpspunt in Beveren aan de IJzer?

www.delovie.be/dorpspunt-in-beveren/

Volg het Dorpspunt op Facebook

De Westhoek, ... waar iedereen zijn thuis vindt! 

 

Deel deze pagina