Georges Vandromme pent de geschiedenis van Langemark – Poelkapelle neer

Gepubliceerd op 29-04-2019
"Zowel op cultureel als sportief vlak heeft de Westhoek veel te bieden. Dankzij het fietsknooppuntennetwerk bots je op prachtig erfgoed en verhalen die het DNA van de Westhoek vormen. Ik doe niets liever dan die verhalen te ontdekken, te beginnen in mijn eigen gemeente Langemark-Poelkapelle."

De rijke verhalen van de Westhoek mogen niet verloren gaan

De twaalf toegangswegen tot het historische Vrijbos werden vroeger afgesloten met hekkens. Auteur Georges Vandromme woont aan één van die toegangswegen in Langemark-Poelkapelle. Het gehucht  Paneelhekhoek ontleende er zijn naam aan. “De Westhoek is een cultureel zeer rijke regio. Alleen jammer dat die prachtige verhalen amper in boekvorm verschijnen.”

Je bent een geboren en getogen Boskanter, een afstammeling van het ruwe volk dat zich destijds vestigde aan de rand van het historische Vrijbos.

Zo ruw waren die niet, hoor. Het waren vooral harde werkers die met vallen en opstaan in hun onderhoud moesten voorzien. Karakterieel kan je een boskanter omschrijven als zeer honkvast en aan elkaar gehecht. Buitenstaanders werden niet snel in de gemeenschap toegelaten.

Voor mijn boek ‘gehuchten en historische locaties in Langemark-Poelkapelle’ heb ik alle 53 gehuchten van de gemeente onder de loep genomen. Elk van die soms eeuwenoude gehuchten heeft een eigen identiteit. Om te vermijden dat ze uit het collectief geheugen verdwijnen, plaatste de gemeente bij elk gehucht een naambord. De namen van de gehuchten worden door De Lijn ook gebruikt als halteplaatsen.

Dat kan je ook over de Westhoek zeggen: elke gemeente bezit kleine entiteiten, woonkernen, wijken  met  een eigen identiteit . Ze zijn iets uniek.

Je hebt al verschillende boeken op je naam staan. Kriebelde het zo hard de lokale geschiedenis neer te pennen?

In 2006 ging ik op pensioen na 22 jaar als schoolinspecteur en voordien als leraar te hebben gewerkt. Ik fiets graag en er kwam plots een zee van tijd vrij. Tijdens mijn fietstochten door de Westhoek werd ik gecharmeerd door al die kapelletjes in het landschap. Zo begon ik de 43 kapelletjes van Langemark-Poelkapelle te inventariseren. Het daaraan verbonden verhaal heeft bijna altijd te maken met de geschiedenis van een familie of een buurt. Vaak zijn ze opgericht uit dankbaarheid dat men de oorlog had overleefd, of als gelofte.

Later volgden nog meer boeken, zoals ‘200 jaar burgemeesters in Langemark-Poelkapelle’. De dienst Toerisme werkt op dit moment de zoektocht ‘Op zoek naar de schat van burgemeester Raoul Cotteau de Patin’ uit. De Patin was burgemeester van 1913 tot 1927 van Langemark en op zijn zachtst gezegd nogal een excentriek figuur. Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog verborg hij in allerijl zijn meest waardevolle spullen in de grond, in de hoop dat de oprukkende Duitse troepen ze niet zouden vinden. Cotteau de Patin kon vijf jaar lang niet naar huis terug keren. Bij zijn terugkeer waren al zijn spullen weg. Cotteau de Patin roept dan ook de hulp in van iedereen om al zijn waardevolle spullen te helpen vinden.

Op 30 juni kan iedereen op zoek naar de schat van Cotteau de Patin in al zijn vormen via verschillende wandel- fiets en autozoektochten. Daarnaast wordt er ook een escaperoom ingericht én wordt er aan geocaching gedaan.

Blijkbaar is de gemeente je dankbaar voor je speurwerk, want je kreeg onlangs de prijs voor culturele verdienste.

Ik wist dat ik genomineerd was, maar toch kwam die prijs totaal onverwacht.

Had het aan mij gelegen dan ging de prijs naar Peter Peene van de Vredeswakes in het kader van de herdenkingen rond de Eerste Wereldoorlog.

Er is een ruime belangstelling voor het gemeentelijk cultureel erfgoed. Al mijn gepubliceerde boeken zijn uitverkocht. In de bibliotheek worden ze vlotjes uitgeleend. Mijn laatste boek ‘Een wandeling langs 227 herbergen van Langemark-Poelkapelle’ is al aan zijn tweede druk toe. De opbrengst van mijn eerste boeken heb ik aan een goed doel geschonken.

Verken je nog steeds de Westhoek per fiets?

Ik heb mijn vrouw beloofd een sabbatjaar in te lassen wat het schrijven van boeken betreft. Nu is er weer meer tijd om de mooie Westhoek met de fiets te doorkruisen en aan zoektochten deel te nemen.

Na dat sabbatjaar wil ik een ode brengen aan de vele verdwenen ambachten, buurtwinkels en volksfiguren die Langemark-Poelkapelle tijdens en na het interbellum kleur gaven.

Zijn volksfiguren iets typisch voor de Westhoek?

Ik denk van wel. Op ons gehucht De Paneelhekhoek had je ‘Poltje Milleville’. Hij bewoonde een klein huisje in de Kerkstraat en was een apotheker ‘avant la lettre’. Had een dorpeling een kwaaltje dan had Poltje hiervoor een remedie. Aan de houten zoldering hingen tientallen zakjes met allerhande gedroogde kruiden en mengsels die hij - als een soort kruidendokter - had klaargemaakt. Volksgeneeskundige middelen ter bestrijding van ziekten en kwaadaardige kwaaltjes waren na de oorlog immers schering en inslag. De meeste mensen beschikten immers niet over de financiële middelen om er een dokter bij te halen.

Waarom schrijf je enkel over Langemark-Poelkapelle?

Elk onderwerp in mijn boeken kan je gemakkelijk gaan open trekken naar de hele Westhoek. Ik zorg bij elk boek dat er een hogere doelstelling is, een erfenis van mijn carrière in het onderwijs.

Samen met Danny Jonckheere schreef ik bijvoorbeeld het boek ‘Hoe Langemark-Poelkapelle honderdennegen keer een toekomst verloor’ over soldaten die stierven tijdens de Eerste Wereldoorlog. Het boek vertelt ook het verhaal van de hele oorlog en dat van het Belgisch leger in die periode.

Let je op gevoeligheden bij het schrijven?

Ja, ik ben zelf een gevoelsmens. Ik wil met mijn boeken geen oude wonden open rijten. Zelfs in het boek over de cafés heb ik enkele anekdotes achterwege gelaten om mensen niet voor het hoofd te stoten.

Doen er genoeg mensen aan geschiedschrijving in de Westhoek?

Veel te weinig, vind ik. Gelukkig zijn er de heemkringen die pionierswerk verzetten en waardevol opzoekingswerk verrichten.

Wordt het culturele potentieel waarover de Westhoek beschikt genoeg benut?

Er zijn in de Westhoek heel wat culturele activiteiten, bezienswaardigheden en evenementen die goed worden benut. De verschillende gemeenten hebben elk heel wat te bieden en de cultuurcentra brengen een divers en uitgebreid aanbod.

Je zei dat Boskanters honkvaste mensen. Geldt ook voor Westhoekers in het algemeen?

Ik denk van wel. Er is trouwens nog een parallel. Westhoekers zijn doorzetters. Kijk maar naar de slaagcijfers aan de universiteiten. Die mentaliteit van werkkracht en volharding vind je bij alle lagen van de bevolking in de Westhoek.

Ben je trots een Westhoeker te zijn?

Absoluut! Wat ik vooral meeneem uit mijn opzoekingswerk is de nederigheid, het respect en de trots voor de verwezenlijkingen van onze ouders en voorouders.

Zie je jezelf boeken schrijven in de Kempen?

Dat lijkt me geen evidentie. Mijn wortels liggen hier. Je kan mijn soort boeken niet schrijven zonder wortels. Neem nu mijn boek ‘De noodlanding van Malinowski en het ontroerend vervolg’. Ik ben vergroeid met dat verhaal over de Tweede Wereldoorlog. Het is op amper 200 meter van mijn deur gebeurd.

Ik heb dat oorlogsverhaal lang laten rijpen voor ik aan de redactie begon. Tot mijn grote verrassing haalde het boek zelfs de nationale media. Het werd ook opgenomen in de reeks ‘Verhalen voor onderweg’ van Regionaal Landschap Westhoek.

Moeten er meer zo’n verhalen geschreven worden in de Westhoek?

Ja, anders gaan ze hopeloos verloren. Als ik ‘Malinowski’ niet had geschreven, was het voorgoed verdwenen in de nevel van de geschiedenis. De meeste ooggetuigen en direct betrokkenen zijn ondertussen overleden. Tien mensen die ik sprak voor mijn boek over de cafés zijn ondertussen ook al overleden. Elk overlijden is een bibliotheek dat sterft.

Zo’n verhalen zouden het DNA van de Westhoek kunnen versterken.

Wat betekent de Westhoek voor jou?

Pure verwondering! Zowel op cultureel als sportief vlak heeft de Westhoek heel veel te bieden. Dankzij het fietsknooppuntennetwerk bots je op prachtig erfgoed en verhalen die de regio een gezicht geven.

Elk zomerseizoen doen mijn vrouw en ik mee aan zomerzoektochten, zowel met de fiets als met de auto. Zo nemen we elk jaar deel aan de HOLA-POSTA- fietszoektocht die vanuit de intergemeentelijke samenwerking tussen Houthulst, Langemark-Poelkapelle en Staden wordt georganiseerd. Ook met de West-Vlaamse Rallyvrienden die elk jaar in de Westhoek prachtige zoektochten organiseren en waar iedereen kan aan deelnemen, beleefden we al veel mooie momenten.

Enkel de laatste publicatie ‘Een wandeling langs 227  herbergen van de gemeente Langemark-Poelkapelle’ is nog te koop bij Georges Vandromme via 057 48 92 77 of georges.vandromme@skynet.be.

 

Deel deze pagina